Już 19 września 2025 roku w Ełku odbędzie się konferencja naukowa „500-lecie Reformacji na Mazurach”. Spotkanie zaplanowano w Kościele Miłości Bożej Parafii Ewangelicko-Metodystycznej przy ulicy Juliusza Słowackiego 26. Wstęp na wydarzenie jest wolny, a organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych historią regionu, dziedzictwem Reformacji i współczesnym znaczeniem tego ruchu.
Konferencję organizują Fundacja Wsparcia Nauki i Biznesu w Ełku, Muzeum Historyczne w Ełku oraz Parafia Ewangelicko-Metodystyczna w Ełku. Wydarzenie objęli patronatem honorowym biskupi kościołów ewangelickich w Polsce, Prezydent Miasta Ełku, a także Muzeum Michała Kajki w Ogródku.
Dlaczego jest to ważna rocznica?
W 2025 roku mija dokładnie 500 lat od wydarzeń, które zmieniły oblicze Mazur – sekularyzacji Zakonu Krzyżackiego i przyjęcia wyznania protestanckiego przez Albrechta Hohenzollerna. To moment, gdy Prusy stały się pierwszym w Europie państwem wyznania luterańskiego.
Dla Mazurów oznaczało to wprowadzenie języka polskiego do liturgii i powstanie specyficznej tożsamości pogranicza. Procesy społeczne, migracje i dramaty XX wieku zmieniły oblicze regionu, ale pamięć o tych korzeniach trwa do dziś. Konferencja w Ełku stawia pytania o historyczne i współczesne znaczenie Reformacji oraz jej wpływ na kulturę, religię i tożsamość Mazurów.
Program, który łączy historię i współczesność
Wydarzenie rozpocznie się o godzinie 10.00 uroczystym otwarciem. Pierwsza część konferencji poświęcona będzie historii Reformacji i jej dziedzictwu kulturowemu. Wystąpią m.in. prof. dr hab. Rafał Leszczyński, ks. dr hab. Kazimierz Bem oraz bp dr Edward Puślecki.
Druga część konferencji skoncentruje się na perspektywie współczesnej – teologii, życiu społecznym, emancypacji kobiet i wpływie Reformacji na współczesną kulturę. Prelegentami będą m.in. prof. dr hab. Kalina Wojciechowska, prof. dr hab. Mirosław Patalon i ks. mgr Monika Zuber.
Po zakończeniu części naukowej zaplanowano dyskusję, a także możliwość zwiedzania Ełku oraz wystawy poświęconej 600-leciu miasta. W trakcie konferencji będzie dostępna również ekspozycja książek i wydawnictw z Izby Muzealnej Parafii Ewangelicko-Metodystycznej w Starych Juchach.
Spotkajmy się 19 września w Ełku
Konferencja „500-lecie Reformacji na Mazurach” to doskonała okazja, aby poszerzyć wiedzę o historii regionu, porozmawiać z ekspertami i spojrzeć na Reformację z wielu perspektyw. Wstęp na wydarzenie jest wolny. Organizatorzy zapraszają do udziału wszystkich mieszkańców Ełku, Mazur i nie tylko. Konferencja jest adresowana do szerokiego grona odbiorców: badaczy, duchownych, nauczycieli, uczniów i wszystkich zainteresowanych tematem mazurskości. Poniżej udostępniamy szczegółowy harmonogram spotkania.
Konferencja naukowa „500-lecie Reformacji na Mazurach”
Ełk, 19 września 2025, Kościół Miłości Bożej Parafii Ewangelicko-Metodystycznej w Ełku, ul. Juliusza Słowackiego 26
Organizatorzy:
Fundacja Wsparcia Nauki i Biznesu w Ełku, Muzeum Historyczne w Ełku, Parafia Ewangelicko-Metodystyczna Miłości Bożej w Ełku
Patronaty honorowe:
Prezydent Miasta Ełku Tomasz Andrukiewicz, Zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego RP bp Andrzej Malicki, Zwierzchnik Diecezji Mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego RP bp Paweł Hause, Zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP bp Semko Koroza, Muzeum Michała Kajki w Ogródku
Patronaty medialne:
Radio 5, Gazeta Olsztyńska, Rozmaitości Ełckie, Magazyn Relacje
PROGRAM
10.00-10.30 Otwarcie Konferencji
Cześć I – Wokół historii
10.30-10.45 dr hab. Rafał Leszczyński „Kulturotwórcza rola ewangelicyzmu według Pawła Hulki-Laskowskiego”
10.45-11.00 ks. dr hab. Kazimierz Bem „Ludwika Karolina Radziwiłłówna – zapomniana patronka ewangelików na Litwie i Mazurach”
11.00-11.15 bp dr Edward Puślecki „Reformacja niejedno ma imię”
11.15-11.30 prof. dr hab. Zbigniew Chojnowski „Tematy religijne w polskich tekstach Mazurów pruskich”
11.30-11.45 dr Piotr Szatkowski „Słownictwo religijne w języku Mazurów Pruskich – analiza leksyki mazurskiego przekładu The Holy War Johna Bunyana”
11.45-12.00 mgr Hubert Górski „Dziedzictwo kulturowe Mazur we współczesnej turystyce – podsumowanie projektu Krajoznawca Mazurski – Nowe Perspektywy”
Cześć II – Wokół współczesności
12.30-12.45 prof. dr hab. Kalina Wojciechowska „Hermeneutyki biblijne a życie społeczne”
12.45-13.00 prof. dr hab. Mirosław Patalon „Teologia procesu Johna B. Cobba w perspektywie wyzwań współczesności”
13.00-13.15 ks. mgr Monika Zuber „Usłyszeć głos przemilczanych – emancypacja kobiet w perspektywie protestanckiej”
13.15- 13.30 mgr Sławomir Majoch „Obraz »Hołdów pruskich« w polskiej sztuce i kulturze popularnej”
13.30-13.45 mgr Michał Misztal „Między wiarą a tożsamością – o religijnym dziedzictwie Michała Kajki”
13.50-15.00 Obiad
15.00-15.45 Dyskusja
15.45-16.00 Zakończenie konferencji
