Przypięli papierowe żonkile i oddali hołd ofiarom powstania w getcie warszawskim. 19 kwietnia grupa mieszkańców Ełku uczciła pamięć o bohaterach największego zbrojnego zrywu Żydów w czasie II wojny światowej. Inicjatorem ełckiej akcji była Fundacja Wsparcia Nauki i Biznesu.
19 kwietnia 1943 roku niemieckie oddziały zmechanizowane weszły do warszawskiego getta, by je ostatecznie zlikwidować. Do walki z nimi stanęli członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej, ale też luźne, niepowiązane z organizacjami konspiracyjnymi grupy Żydów. Powstańcy nie mieli nadziei na zwycięstwo. Chcieli bronić swojej godności, człowieczeństwa i, po prostu, życia. Akcja społeczno-edukacyjna Żonkile, której towarzyszy hasło Łączy nas pamięć, jest corocznie organizowana przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Włączają się w nią urzędy, placówki edukacyjne, organizacje pozarządowe i pojedyncze osoby, które tego dnia noszą symboliczne żółte żonkile.
– 19 kwietnia przypinamy żonkile, które są symbolem pamięci o powstaniu w getcie warszawskim, a także znakiem sprzeciwu wobec zła, wykluczenia i dyskryminacji – podkreślał Hubert Górski, dyrektor generalny Fundacji Wsparcia Nauki i Biznesu.
Dialog i braterstwo
Taki też jest wydźwięk akcji – wspólnota i dialog ponad podziałami. Choć powstanie z 1943 roku jest związane z konkretnym miejscem, to jego wydźwięk jest uniwersalny. Losy warszawskich Żydów mobilizują do działań na rzecz lepszego świata, wolnego od nienawiści. Związane z tą misją wartości dostrzegają i pielęgnują również ełczanie.
– Trzeba przede wszystkim uczciwie i prawdziwie przekazywać historię. To jest podstawa. Ludzie muszą być mądrzejsi, wrażliwsi na los innych ludzi. Braterstwo – to mi się marzy – mówiła Halina Leszka-Samorajczyk, mieszkanka Ełku, która w 81. rocznicę powstania przyszła złożyć żółte kwiaty pod pomnikiem na cmentarzu żydowskim w Ełku.
Podczas rocznicowego złożenia kwiatów przypomniana została ełcka rodzina, która trafiła do warszawskiego getta i losy społeczności żydowskich w regionie. W samym Ełku istniał żydowski cmentarz, zlokalizowany w pobliżu miejskiego targowiska. W 2019 roku Fundacja Wsparcia Nauki i Biznesu ufundowała w jego miejscu pomnik poświęcony dawnym ełczanom wyznania mojżeszowego.
Mówiąc o historii Ełku, należy w szczególny sposób pamiętać o losach ludzi, którzy tu żyli i budowali społeczności. Wśród nich były między innymi osoby wyznania mojżeszowego, którym poświęciliśmy pomnik ustawiony w pobliżu placu Jana Pawła II. Jest to miejsce, w którym co roku 19 kwietnia, wspólnie z mieszkankami i mieszkańcami miasta, składamy kwiaty w dowód pamięci o tych, którzy w obliczu zła, strachu i terroru walczyli o człowieczeństwo. Pamięć o żydowskiej społeczności Ełku to nie tylko pamięć o ofiarach, ale i o ludziach, którzy wzbogacali nasze miasto swoją kulturą, tradycją i przedsiębiorczością.
